“Geçen yıl en çok kazandıran fon hangisi?” sorusu, yatırımcıların çoğunun başlangıç noktasıdır. Oysa geçmiş getiri, iyi bir fon seçiminin yalnızca tek bir parçasıdır ve tek başına ele alındığında en yanıltıcı ölçütlerden biridir. İşte fon seçerken birlikte değerlendirmeniz gereken 7 kriter.
1. Uzun vadeli ve tutarlı getiri
Tek bir yılın şampiyonu, çoğu zaman o yılın özel koşullarından (örneğin belirli bir sektörün patlaması) faydalanmıştır ve ertesi yıl sönebilir. Bunun yerine 1, 3 ve 5 yıllık getirilere birlikte bakın. Her dönemde ilk sıralarda olmasa bile istikrarlı biçimde üst çeyrekte kalan bir fon, çoğu zaman tek yıllık şampiyondan daha değerlidir.
2. Risk değeri (1–7)
Her fonun, geçmiş fiyat dalgalanmasına dayalı bir risk sınıfı vardır: 1 en düşük, 7 en yüksek. Yüksek getiri neredeyse her zaman yüksek riskle gelir. Önemli olan “en yüksek getirili” fonu değil, sizin risk iştahınıza ve vadenize uygun fonu seçmektir. 6 ay sonra ihtiyacınız olacak parayı risk-7 bir hisse fonuna koymak, matematiksel olarak kötü bir bahistir.
3. Sharpe oranı — riske göre verim
Sharpe oranı, “bu fon aldığı riske değdi mi?” sorusunu yanıtlar; yani birim risk başına ne kadar getiri ürettiğini ölçer. İki fon aynı getiriyi verdiyse, Sharpe’ı yüksek olan bunu daha az dalgalanmayla başarmıştır ve genelde tercih edilir. FonVeri fon detay sayfalarında Sharpe oranını hazır sunar.
4. Toplam gider oranı (TGO)
Fonlar ücretsiz yönetilmez; yönetim ücreti ve diğer masraflar fonun içinden düşülür. Bu masrafların toplamı toplam gider oranı olarak ifade edilir. Küçük gibi görünen yıllık %1–3’lük farklar, uzun vadede bileşik etkiyle getirinizin ciddi bir kısmını yiyebilir. Benzer iki fon arasında, gider oranı düşük olan uzun vadede öne geçer.
5. Fon büyüklüğü ve yatırımcı sayısı
Çok küçük fonlar kapanma veya likidite riski taşıyabilir; aşırı büyük fonlar ise bazı stratejilerde çevikliğini kaybedebilir. Ayrıca yatırımcı sayısındaki artış, o fona “akıllı paranın” ilgi gösterdiğine dair bir sinyal olabilir. FonVeri’nin Akıllı Para listesi tam da bu hareketi takip eder.
6. Portföy dağılımı ve strateji uyumu
Fonun adı her zaman içeriğini tam yansıtmaz. Bir “değişken fon” ağırlıklı hisse de tutabilir, ağırlıklı tahvil de. Fonun neye yatırım yaptığını (hisse, tahvil, altın, döviz oranları) inceleyin ve bunun sizin genel portföy stratejinizle uyumlu olduğundan emin olun.
7. Yönetim şirketinin geçmişi
Fonu yöneten portföy şirketinin diğer fonlardaki uzun vadeli performansı, kurumsal disiplini hakkında fikir verir. Kurucular sayfamızda şirketleri ve fonlarını topluca inceleyebilirsiniz.
Bunları tek tek hesaplamak zorunda mısınız?
Hayır. FonVeri, bu kriterlerin çoğunu 0–100 arası tek bir Fon Skoru altında birleştirir ve AL/TUT/SAT eğilimiyle özetler. Yine de skoru bir başlangıç noktası olarak görün; nihai kararı kendi vadeniz ve risk iştahınıza göre siz verin.